Terwijl de kerk juist de plek zou moeten zijn waar mensen genezing vinden. Waar gebrokenen worden hersteld. Waar mensen volwassen worden in Christus. Waar leiders niet bouwen aan hun eigen naam, maar aan Zijn lichaam.

Toch zien we te vaak iets anders.

Leiders die zichzelf verrijken. 

Leiders die vooral hun eigen veiligheid bewaken. 

Leiders die mensen afhankelijk houden. 

Leiderschapssystemen waarin kerkleden niet werkelijk volwassen worden, omdat hun groei onbewust als bedreiging wordt ervaren.

En dan moeten we eerlijk durven vragen:

Zijn we nog kerk zoals Jezus het bedoeld heeft?

Of hebben we iets gebouwd wat wel christelijk klinkt, maar niet meer christelijk is?

Het probleem is dieper dan leiders die falen

Natuurlijk is persoonlijk karakter belangrijk. De Bijbel is daar helder over. Leiders moeten betrouwbaar zijn, niet geldzuchtig, niet heersend over mensen, maar dienend en voorbeeldig (1 Tim. 3:2-7; Tit. 1:7-9; 1 Petr. 5:2-3).

Maar het probleem is groter dan één leider die valt.

Als hetzelfde patroon zich keer op keer herhaalt, moeten we verder durven kijken. Dan gaat het niet alleen om individuele zonde. Dan moeten we ook vragen stellen over de bodem waarin dit blijft groeien.

Wat voor systeem maakt het mogelijk dat leiders onaantastbaar worden? 

Wat voor cultuur zorgt ervoor dat mensen klein blijven? 

Wat voor kerkmodel produceert leden die na 30, 40 of 50 jaar nog steeds geestelijk afhankelijk zijn van iemand anders?

Dat is geen klein probleem.

Dat is een tragedie.

Want leiderschap in de kerk is nooit bedoeld om mensen afhankelijk te houden. Leiderschap is gegeven om de heiligen toe te rusten, zodat het lichaam volwassen wordt en ieder deel leert functioneren in Christus (Ef. 4:11-16).

De vrucht van gezond leiderschap is dat mensen Jezus dieper leren kennen, volwassen worden en zelf vrucht gaan dragen.

Jezus bouwde anders dan wij

Wat mij steeds dieper raakt, is hoe anders Jezus bouwde.

Jezus leefde vanuit radicale afhankelijkheid van de Vader.

“Ik kan van Mijzelf niets doen,” zei Hij. “Zoals Ik hoor, oordeel Ik” (Joh. 5:30). 

En ook: “De Zoon kan niets van Zichzelf doen, als Hij dat niet de Vader ziet doen” (Joh. 5:19).

Hij bouwde niet eerst een organisatie waar mensen in moesten passen. Hij vormde mensen die leerden leven vanuit Hem.

Hij koos nabijheid. 

Hij koos discipelschap. 

Hij koos afhankelijkheid.

Hij koos eenvoudige mannen die in de ogen van de wereld niet indrukwekkend waren. En juist met hen begon Hij iets wat de wereldgeschiedenis veranderde (Hand. 4:13; 1 Kor. 1:26-29).

Waarom?

Omdat het Koninkrijk van God niet gebouwd wordt zoals de koninkrijken van deze wereld.

De wereld bouwt op controle. 

Jezus bouwt op overgave.

De wereld bouwt op zichtbare kracht. 

Jezus bouwt op verborgen verbondenheid.

De wereld bouwt op systemen die zichzelf beschermen. 

Jezus bouwt een familie die leeft uit de Vader.

Activiteit is niet het antwoord

Hier wordt het spannend, want we kunnen veel doen in de naam van Jezus, zonder werkelijk dichtbij Jezus te leven.

Jezus zei dat er mensen zouden komen die zeggen: “Heer, Heer, hebben wij niet in Uw naam geprofeteerd? Hebben wij niet in Uw naam demonen uitgedreven?” En Zijn antwoord raakt diep: “Ik heb u nooit gekend” (Matt. 7:21-23).

Niet: “Jullie deden te weinig.” 

Niet: “Jullie organisatie was niet professioneel genoeg.” 

Maar: “Ik heb u niet gekend.”

Dat raakt de kern.

De vraag is dus niet alleen: hoeveel kerkdiensten hebben we? 

Hoeveel programma’s draaien er? 

Hoeveel mensen komen er? 

Hoeveel impact lijkt er aan de buitenkant te zijn?

De vraag is:

Kent Jezus ons? 

Leven wij werkelijk dichtbij Hem? 

Zijn onze harten verbonden met Hem? 

Blijven wij in Hem?

Jezus gebruikte geen managementmetafoor om vruchtbaarheid uit te leggen. Hij gebruikte het beeld van de wijnstok en de ranken.

“Wie in Mij blijft, en Ik in hem, die draagt veel vrucht; want zonder Mij kunt u niets doen” (Joh. 15:5).

Zonder Mij kunt u niets doen.

Niet: minder. 

Niet: gebrekkig. 

Niets.

Dat betekent dat een kerk veel kan organiseren, maar geestelijk toch los kan raken van de Bron. Een bediening kan groeien in zichtbaarheid, maar afnemen in afhankelijkheid. Een leider kan spreken over Jezus, maar innerlijk nauwelijks meer leven in relatie met Hem.

En zodra dat gebeurt, ontstaat er een gevaarlijke ruil:

We ruilen aanwezigheid in voor activiteit. 

We ruilen intimiteit in voor invloed. 

We ruilen afhankelijkheid in voor professionaliteit. 

We ruilen Jezus Zelf in voor dingen die we voor Jezus doen.

De ware crisis

Ik geloof niet dat de diepste oplossing begint bij een nieuwe structuur.

Structuur kan helpen. 

Gezonde governance kan helpen. 

Veiligheidsbeleid kan helpen. 

Transparantie kan helpen.

Maar de diepste crisis van de kerk is geen bestuurscrisis. 

Het is een liefdescrisis.

Jezus zei tegen de gemeente in Efeze: “U hebt uw eerste liefde verlaten” (Openb. 2:4).

Dat is een zin waar we niet te snel overheen moeten lezen.

Deze gemeente had werken. 

Ze had volharding. 

Ze had onderscheidingsvermogen. 

Ze kon valse apostelen ontmaskeren. 

Aan de buitenkant leek er veel goed te gaan.

Maar Jezus keek dieper.

Hij zag dat de liefde was verschoven.

En dat is misschien ook vandaag de pijnlijke vraag aan de kerk:

Zijn we nog verliefd op Jezus? 

Of zijn we vooral druk voor Hem?

Durven we Hem dichtbij te laten komen? 

Of houden we Hem liever op veilige afstand — op zondag, in liederen, in taal, in theologie — maar niet te dichtbij ons hart?

Veel mensen hebben geleerd om relatie met God op afstand te hebben. Ze kennen woorden over God, maar niet altijd Zijn hart. Ze kennen gebed als praten tegen God, maar niet altijd als leven met God. Ze kennen kerk als samenkomst, maar niet altijd als een volk dat dag en nacht leeft uit de aanwezigheid van Jezus.

En toch is juist daar de weg terug.

Niet naar religieuze druk. 

Niet naar meer performance. 

Niet naar een nieuwe maatstaf die mensen opnieuw onder schuldgevoel brengt.

Maar terug naar Jezus.

Terug naar blijven in Hem. 

Terug naar vriendschap met God. 

Terug naar de Bruid die haar Bruidegom kent. 

Terug naar de eenvoud van liefde, gehoorzaamheid en afhankelijkheid.

“Dit is het eeuwige leven, dat zij U kennen, de enige waarachtige God, en Jezus Christus, Die U gezonden hebt” (Joh. 17:3).

De deur staat open

Het evangelie is niet dat wij op afstand mogen zingen voor een God die ver weg blijft.

Het evangelie is dat de scheiding is weggenomen.

Toen Jezus stierf, scheurde het voorhangsel van de tempel van boven naar beneden (Matt. 27:51). De toegang tot het heilige der heiligen werd geopend. In Christus mogen wij met vrijmoedigheid naderen tot God (Hebr. 10:19-22).

Dat betekent dat de deur openstaat.

Niet alleen voor leiders. 

Niet alleen voor profeten. 

Niet alleen voor mensen met een podium. 

Niet alleen voor mensen die alles op orde hebben.

De deur staat open voor vermoeiden en belasten. 

Voor gewonde mensen. 

Voor teleurgestelde kerkleden. 

Voor gevallen leiders die werkelijk willen breken met zonde. 

Voor zoekende gelovigen die diep vanbinnen weten: er moet meer zijn dan dit.

Jezus zegt: “Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast zijn, en Ik zal u rust geven” (Matt. 11:28).

Niet: kom naar een systeem. 

Niet: kom naar een gebouw. 

Niet: kom naar een leider.

Nee... Jezus zegt: 'Kom naar Mij!'

De weg terug

Als de crisis van de kerk uiteindelijk een liefdescrisis is, dan moet ook de oplossing daar beginnen.

Niet bij meer activiteit. 

Niet bij betere marketing. 

Niet bij grotere evenementen.

Maar bij een hernieuwde cultuur waarin relatie met God weer centraal staat.

Veel christenen hebben geleerd hoe ze een kerkdienst bezoeken, een preek luisteren en vrijwilligerswerk doen. Maar veel minder hoe ze Gods stem herkennen, Zijn aanwezigheid zoeken en met Hem leven door de dag heen.

Dat geldt niet alleen voor kerkleden.

Ook veel leiders zijn gevormd in een cultuur waarin organiseren, leiden, preken en zorgen vanzelfsprekend zijn geworden, terwijl een diep leven met God minder aandacht krijgt.

En misschien is dat precies waarom zoveel van onze oplossingen tekortschieten.

We proberen problemen op te lossen die alleen kunnen worden hersteld door diepere relatie met God.

Wanneer relatie met God niet langer het centrum is, proberen we met structuren te herstellen wat alleen door nabijheid kan worden hersteld.

Daarom geloven wij dat de weg terug niet alleen vraagt om hervorming van leiderschap, maar om een herontdekking van discipelschap.

We hebben kerken nodig die mensen niet alleen informeren, maar toerusten.

Kerken die mensen leren bidden. 

Die mensen leren leven vanuit de aanwezigheid van God. 

Die mensen helpen om een dagelijks leven van intimiteit met God te ontwikkelen.

Niet als extra programma.

Maar als het hart van alles.

Want volwassen christenen ontstaan niet door goede inzichten alleen. Ze ontstaan wanneer mensen leren leven in verbondenheid met Jezus Zelf.

Daarom geloven wij dat de kerk ecosystemen moet bouwen waarin relatie met God beschermd, gevoed en ontwikkeld wordt.

Waar kinderen leren wandelen met God. 

Waar nieuwe gelovigen leren leven vanuit Zijn aanwezigheid. 

Waar leiders ook discipelen blijven. 

Waar gebed niet een onderdeel van het programma is, maar de ademhaling van het hele lichaam.

De toekomst van de kerk ligt in een volk dat opnieuw ontdekt dat Jezus niet slechts het onderwerp van het christelijke leven is, maar het centrum ervan.

Daar begint herstel. 

Daar begint volwassenheid. 

Daar begint echte reformatie.